1366.03.23: تفاوت میان نسخه‌ها

از دانشنامه روز شمار دفاع مقدس
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(صفحه‌ای تازه حاوی « {{جعبه زندگینامه |عنوان =روزشمار جنگ سال 1366 |نام = 1366.03.23 |نام دیگر=بیست و سه خرداد |روز=23 خرداد 1366 |تاریخ شمسی= 1366.03.23 |تاریخ میلادی= 13 ژوئن 1987 |تاریخ قمری= 16 شوال 1407 |اسامی عملیات= |اسامی شهدا= |اسامی اسرا= }} <div class="bootstrap-btn">1360.03.23</div> <div class="bootstrap-btn...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
سطر ۲۵: سطر ۲۵:




==گزارش -1==
== گزارش- 148 ==
در جلسه امروز که با شرکت فرمانده کل سپاه (محسن رضایی)، فرمانده نیروی زمینی سپاه (علی شمخانی)، جانشین فرماندهی نیروی زمینی سپاه (رحیم صفوی)، فرمانده قرارگاه نجف (نورعلی شوشتری) و فرماندهان یگان‌های شرکت‌کننده در عملیات منطقه ماؤوت تشکیل شد، طرح دو مرحله‌ای شدن عملیات مورد بحث و تصویب قرار گرفت به این ترتیب که ادامة یال قشن، شهر ماؤوت، یال میراوه (1514)، یال بالوکاوه (ارتفاع دو قلو) و محدودة دشت ماؤوت (بالوسه تا یال غربی قشن) در مرحلة اول عملیات تصرف شود و در مرحلة دوم عملیات آزادسازی ارتفاعات ژاژیله به اجرا درآید. اصلی‌ترین دلیلی که باعث بررسی مجدد طرح عملیات شد، احتمال عدم موفقیت یگان‌های مأمور در ارتفاعات ژاژیله (لشکر105 قدس و لشکر32 انصارالحسین) در دستیابی به اهداف خود با توجه به دوری راه این دو یگان از مبدأ به مقصد و پیچیدگی مانور بود.
راوی قرارگاه نجف (احمد نیک‌روش) نظرهای ارائه شده برای دو مرحله‌ای شدن عملیات را در شش بند به شرح زیر جمع‌بندی کرده است:
1- توان و میزان آمادگی دشمن برای نیروهای خودی ناشناخته است. در صورت دو مرحله‌ای شدن عملیات، پس از مرحلة اول امکان بررسی و ارزیابی دقیق توان دشمن مقدور خواهد شد.
2- با توجه به نبودن یگان احتیاط و همچنین استعداد کم یگان‌های عمل‌کننده، در صورت اجرای عملیات در دو مرحله از به کارگیری یک‌بارة همه نیروهای خودی جلوگیری می‌شود و در صورت بروز مشکلات پیش‌بینی نشده پیامدهای بعدی بهتر قابل کنترل است.
3- ایجاد شرایط بهتر برای یگان‌های عمل‌کننده پس از موفقیت در مرحله اول و احداث جاده‌های مواصلاتی به ارتفاعات ژاژیله.
4- تصرف ارتفاعات مسلط قشن و یال غربی گلان در مرحلة اول موجب بسته شدن عقبه دشمن منتهی به ژاژیله می‌شود و امکان دید و تیر بهتری به نیروهای خودی می‌دهد.
5 - با توجه به اینکه عملیات در محور یال غربی گلان و ژاژیله وابستگی مستقیمی به هم دارد لذا آسیب‌پذیری هر کدام از محورها در صورت عدم موفقیت یکی دیگر از محورها باعث تزلزل کل عملیات شده و با دو مرحله‌ای شدن عملیات این خطر رفع می‌شود.
6- تعداد یگان‌ها و دشواری هماهنگی آنها در یک محور در شب عملیات از مسائل مورد بحث بود. در صورت یک مرحله‌ای شدن عملیات یگان‌های 14 امام حسین(ع)، 35 امام حسن(ع) و 105 قدس می‌باید پس از پشت سرگذاشتن خط پدافندی دشمن بدون درگیری به محل مأموریت خود روانه شوند و این امر دارای مشکلات و پیچیدگی‌هایی بود که خطرپذیری بالایی داشت و در صورت دو مرحله‌ای شدن این مشکل نیز به نحوی حل می‌شد.
در این جلسه تاریخ اجرای عملیات 29/3/1366 تعیین شد ولی فرمانده لشکر57 ابوالفضل درخواست 24 ساعت تعویق کرد. وی تغییرات مانور و آماده نبودن یگان خود را از دلایل تقاضای خویش اعلام کرد ولی مسئولان عملیات با این درخواست موافقت نکردند.<ref>سند شماره 417/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: عملیات نصر4، گزارش راوی قرارگاه نجف، احمد نیک‌روش، 28/3/1366 تا 5/4/1366، صص119 تا 131.</ref>
 
==  گزارش- 149 ==
در جلسه‏ دیگری که امروز با حضور فرمانده کل سپاه، فرماندهان قرارگاه رمضان، نمایندگان اتحادیة میهنی کردستان عراق و حزب‏الله کردستان عراق برگزار شد، گزارشی از آخرین وضعیت مناطق عملیاتی و اقدامات انجام گرفته برای آمادگی نیروها ارائه شد. در این جلسه دربارة حضور و فعالیت بیشتر نیروهای معارض در منطقه اربیل، گسترش بُعد تبلیغاتی و نحوه همکاری بیشتر بین قرارگاه رمضان و گروه‏های معارض عراقی مباحثی انجام گرفت.<ref>سند شماره 1473/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه رمضان در عملیات فتح6، حسین شفیعی، 30/3/1366 تا 3/5/1366، ص19.</ref>
 
==  گزارش- 150 ==
امروز نیروهای سازمان مجاهدین خلق با هدف تصرف منطقه بموک در منطقه مرزی باویسی در استان باختران، به یکی از واحدهای سپاه در این منطقه حمله کردند ولی با مقاومت نیروهای خودی، مهاجمان موفقیتی به ‌دست نیاوردند. در این حمله پنج تن از نیروهای خودی شهید و چهار تن زخمی شدند. از نیروهای مهاجم نیز چهار تن کشته یا زخمی شدند.<ref>معاونت اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نشریه گزارش روزانه، شماره 235، 7/4/1366، ص1.</ref>
 
==  گزارش- 151 ==
پس از گذشت حدود سه هفته از توقف حملات هوایی عراق، امروز هواپیماهای این کشور چند منطقه در کردستان را بمباران کردند. در این بمباران‌ها روستاهای برلیسو، نیسک‌آباد، زرآب و برسیورا از توابع سردشت، بانه و مریوان و یک پایگاه نظامی هدف قرار گرفتند که بر اثر آن، چهار تن از روستائیان شهید و بیش از بیست تن نیز مجروح شدند و چند خانه روستایی نیز ویران شد.<ref>روزنامه جمهوری اسلامی، 25/3/1366، ص2؛ و - روزنامه کیهان، 27/3/1366، ص17؛ و - دفتر سیاسی نمایندگی امام در سپاه پاسداران، نشریه رویدادها، شماره 150، 3/4/1366، ص6؛ و - سند شماره 28466 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش نوبه‏ای معاونت عملیات و اطلاعات نزاجا، شماره 13، 23/3/1366، صص 7 و 8.</ref>
 
==  گزارش- 152 ==
سرپرست ستاد تبلیغات جنگ کمال خرازی، ادعای حکومت عراق دربارة گلولـه‏باران روستاها و مناطق مرزی استان سلیمانیه به‌دست نیروهای ایرانی را به شدت تکذیب کرد.
وی گفت: «مسلمانان کرد این مناطق از طرف‌داران جمهوری اسلامی ایران هستند و بنابراین ادعای گلولـه‏باران روستاهای آنها توسط رزمندگان سپاه اسلام به‏روشنی مردود است.» وی افزود: «رژیم عراق در عکس‏العمل نسبت به مبارزات و قیام مردمی اکراد مسلمان در شمال عراق، بارها به گلولـه‏باران و حتی حملات شیمیایی علیه مناطق و روستاهای این منطقه اقدام کرده است و اکنون با متهم کردن ایران درصدد مبرّا ساختن خود از جنایات گذشته می‏باشد.» سخنگوی ستاد تبلیغات جنگ ادامه داد: «به راستی بجاست که سازمان‏ها و بنیادهای بین‏المللی که خود را حامی حقوق بشر می‏دانند، از شمال عراق و روستاهای ویران و مناطق بمباران شده، مجروحین و مصدومین حملات شیمیایی و بمباران‏های رژیم بعثی بازدید کرده و به حداقل وظایف خود در انعکاس واقعیات تلخ جاری عمل نمایند.»<ref>روزنامه اطلاعات، 23/3/1366، ص14.</ref>
 
==  گزارش- 153 ==
یک مین شناور دریایی در چهار مایلی جزیره خارک به‌وسیله ناوچه‏های گشت نیروی دریایی سپاه پاسداران کشف شد که نیروهای مستقر در جزیره بلافاصله آن را به ساحل منتقل کردند. این دومین مینی است که در ده روز گذشته نیروهای دریایی سپاه پاسداران در اطراف جزیره خارک کشف کرده‌اند.<ref>معاونت اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نشریه گزارش روزانه، شماره 235، 2/4/1366، ص1.</ref>
دربارة آمادگی رزمی نیروی دریایی سپاه برای رویارویی با تحرکات امریکا در خلیج‏فارس، علیرضا افشار سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گفت: «قایق‌های مجهز به موشک سپاه پاسداران قادرند هر شناوری که قصد تعرض به ایران را داشته باشد، از فاصله بسیار دور هدف قرار دهند.» وی ادعای ریگان را دربارة حملة امریکا به پایگاه‏های موشکی ایران در حاشیه تنگه هرمز، یک "بلوف سیاسی محض" توصیف کرد و افزود: «نیروی دریایی سپاه با برخورداری از قدرت رزمی بالا، در صورتی که امریکایی‏ها بخواهند در جزایر ایرانی خلیج‏فارس و پایگاه‏های ایرانی نیرو پیاده کنند با قدرت تمام و بهره‏گیری از سیستم‏های موشکی، تمامی امکانات آنان را نابود خواهد کرد.»<ref>روزنامه کیهان، 23/3/1366، ص2.</ref>
 
==  گزارش- 154 ==
در ادامه اعزام نیروهای آماده خودی به میادین نبرد، در این روز نیروهای رزمی تخصصی از هفت شهر راهی جبهه‏های نبرد شدند: از رودسر، یک گروه امدادی؛ از اسلام‏شهر، گروهی از نیروهای رزمی - تخصصی و پشتیبانی و اعزام مجدد؛ از مشهد، یک گردان از نیروهای رزمی تخصصی؛ از همدان، گروهی از کارکنان نهضت سوادآموزی؛ از قم، گروهی از نیروهای فنی - تخصصی ستاد پشتیبانی جنگ جهاد سازندگی؛ از نقاب جوین، کاروان کارگران کارخانه قند جوین تحت عنوان کاروان فوق‏العاده سپاه حضرت صاحب‏الزمان(عج)؛ از کاشان، نیروی رزمی - تخصصی و امدادگری رزمی سپاه.<ref>روزنامه جمهوری اسلامی، 25/3/1366، ص2؛ و - روزنامه کیهان، 27/3/1366، ص17؛ و - دفتر سیاسی نمایندگی امام در سپاه پاسداران، نشریه رویدادها، شماره 150، 3/4/1366، ص6؛ و - سند شماره 28466 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش نوبه‏ای معاونت عملیات و اطلاعات نزاجا، شماره 13، 23/3/1366، صص 7 و 8.</ref>
 
==  گزارش- 155 ==
در حالی که تبلیغات کشورهای غربی و به‌ویژه امریکا دربارة اقدام چین برای تحویل موشک کرم ابریشم به ایران یکی از مباحث اساسی در مناقشات خلیج‏فارس است، علی‏اکبر ولایتی برای تقدیم پیام رئیس‏جمهور و مذاکره با سران چین به پکن رفت. وی در دیدار با لی رئیس‏جمهور چین، پیام آیت‏الله خامنه‏ای را به اطلاع وی رساند. در پیام رئیس‏جمهور با اشاره به تشنج‌آفرینی‏های عراق و قدرت‏های بزرگ در خلیج‏فارس و سکوت محافل بین‏المللی در ابتدای تجاوز عراق به ایران و هیاهوی آنان در حال حاضر، آمده است: «ما نمی‏توانیم یک حکومت متجاوز و بی‏اعتنا به موازین انسانی را در منطقه تحمل کنیم و معتقدیم باید با ریشه تجاوز مقابله کرد تا صلح با ثبات در منطقه حاکم شود. ما مخالف حضور قدرت‏های خارجی در خلیج‏فارس هستیم و معتقدیم که امنیت منطقه خلیج‌فارس باید توسط خود این کشورها حفظ شود. ابرقدرت‏ها در خلیج‌فارس مداخله کردند و لذا در اثر این مداخله، خساراتی به آنها وارد شد و طبیعی است اگر به دخالتشان ادامه دهند، ضررهای بیشتری به آنها وارد خواهد شد.»<ref>سند شماره 1473/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه رمضان در عملیات فتح6، حسین شفیعی، 30/3/1366 تا 3/5/1366، ص19.</ref>
رادیو بی‌بی‌سی دراین‌باره گزارش می‌دهد: «رئیس‏جمهوری چین نیز در این دیدار مخالفت کشورش با دخالت ابرقدرت‏ها را اعلام کرد. وی گفت: چین نمی‏خواهد ابرقدرت‏ها در خلیج‌فارس مداخله کنند و جنگ ایران و عراق بین‌المللی شود. وی خواستار قطع عملیات نظامی در خلیج‌فارس شد. لی ایالات متحده امریکا و اتحاد جماهیر شوروی را متهم کرد که از اوضاع متشنج خلیج‏فارس به نفع خود بهره‏برداری کرده و میزان تشنج در آن منطقه را افزایش داده‏اند. رئیس‌جمهور چین از ایران و عراق خواست که هرچه زودتر به جنگ پایان دهند تا از درگیری ابرقدرت‏ها جلوگیری شود.»<ref>واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، 24/3/1366، ص3، رادیو بی‌بی‌سی، 23/3/1366.</ref>
 
==  گزارش- 156 ==
امروز یولی ورونتسف قائم‌مقام وزیر خارجه شوروی، در رأس یک هیئت سیاسی وارد تهران شد و به‏طور جداگانه با علی‌محمد بشارتی قائم‌مقام وزیرخارجه، جواد لاریجانی معاون امور بین‏الملل و اقتصادی وزیر خارجه و همچنین جواد ایروانی وزیر امور اقتصادی و دارایی، دیدار و گفت‌وگو کرد. وی در دیدار با علی‌محمد بشارتی گفت: «ما هیچ‏گاه در هیچ موضوعی با امپریالیسم امریکا منافع و خط متوازی نداریم و در حال حاضر امریکایی‏ها طرح‏هایی را در خلیج‏فارس علیه ایران و شوروی در دست تدارک دارند.» وی افزود: «اتحاد شوروی از ابتدا همواره از انقلاب ایران پشتیبانی کرده و برای آن احترام بزرگ و عمیقی قائل است.»<ref>روزنامه کیهان، 24/3/1366، ص2.</ref> ورونتسف در دیدار با جواد لاریجانی نیز ضمن بیان تحرکات امریکا در خلیج‏فارس، اهداف آن کشور را در منطقه تشریح کرد و آخرین نظرهای رهبری شوروی را به آگاهی وی رساند.<ref>همان.</ref> وی همچنین در دیدار با وزیر امور اقتصاد و دارایی ضمن تأکید بر لزوم گسترش همکاری‏های اقتصادی بین دو کشورگفت: «شوروی کماکان بر گسترش روابط با جمهوری اسلامی ایران ارج می‏گذارد و در این رابطه از هیچ کوششی فروگذار نخواهد کرد.»<ref>همان.</ref>
 
==  گزارش- 157 ==
روزنامه کریستین ساینس مانیتور در مقاله‏ای با بیان خبر تلاش اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل برای تهیة قطعنامه‏ای به منظور پایان دادن به جنگ ایران و عراق، نوشته است: حمله عراق به ناو امریکایی استارک و تهدید امریکا برای ایجاد یک چتر حمایتی از کشتی‏رانی در خلیج‏فارس موجب سرعت بخشیدن به این تلاش جمعی شورای امنیت شده است. این روزنامه در بررسی قطعنامه شورای امنیت، به ماده‏ای که در آن - برای نخستین‌بار - به تعیین کشور متجاوز و پرداخت غرامت به کشور آسیب‏دیده توجه شده، اشاره کرده است. کریستین ساینس مانیتور دراین‌باره می‏نویسد: «پنج کشور بزرگ که عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد هستند، سرگرم تهیه قطعنامه‏ای برای پایان دادن به جنگ شش سال و نیمة ایران و عراق هستند که هم جنبه‏های ترغیبی و هم جنبه‏های تنبیهی دارد. سال‌ها کوشش‏های انفرادی، ملی و بین‏المللی نتوانسته است طرفین مخاصمه در جنگ خلیج‏فارس را بیش از آنچه که در سپتامبر 1980 (شهریور 1359) یعنی در آغاز حمله عراق به ایران مصداق داشت، به میز مذاکره نزدیک کند. اما حمله موشکی اشتباهی ولی در هرحال مهلک عراق به ناو امریکایی استارک در ماه گذشته، فوریت تازه‏ای به مباحثات شورای امنیت سازمان ملل متحد در این مورد بخشید. تصمیم اعلام شدة پرزیدنت ریگان در مورد فراهم ساختن یک چتر نظامی حمایتی برای کشتی‏رانی کشورهای مختلف جهان در خلیج‏فارس که به ‏نظر اکثر دیپلمات‏های سازمان ملل متحد یک اقدام مقابله‌آفرین است، بر ضرورت اقدام در این جهت افزوده است.»
این روزنامه می‌افزاید: «کشورهای بزرگ شورای امنیت سازمان ملل متحد در جلسات غیررسمی کوشیده‏اند اختلافات را برطرف کنند. آنها ظاهراً می‏کوشند قطعنامة واحدی که در عین حال حاوی روش آشتی‏جویانه و از سوی دیگر در برگیرنده شیوه تنبیهی است، تنظیم بشود.» این روزنامه سپس به جنبه‏های گوناگون تلاش شورای امنیت سازمان ملل متحد پرداخته و نوشته است: «خاویر پرز دکوئیار دبیرکل سازمان ملل متحد، کوشیده است ایران را از تحریم شورای امنیت سازمان ملل متحد باز دارد. ایران از مشارکت در مباحثات شورای امنیت سازمان ملل متحد یا پای‌بند شدن به قطعنامه‏های آن خودداری می‏کند، زیرا معتقد است هم بحث‏ها و هم تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل متحد تبعیض‏آمیز و یک‌طرفه است. سازمان ملل متحد، عراق را به‏خاطر حمله اولیه‏اش به ایران هرگز متجاوز نشناخته است. اقدام دیگر ملایم‏تر ساختن لحن قطعنامه سازمان ملل متحد در مورد برقراری تحریم بین‏المللی ارسال اسلحه به ایران است در قطعنامه پیشنهادی امریکا قید شده بود که اگر ایران یا عراق از مراعات قطعنامه سازمان ملل متحد خودداری کنند، همه کشورها باید خودبه‌خود واکنش نشان بدهند و از تحویل اسلحه به هر یک از این دو کشور منصرف بشوند. طرح اولیه صلح سازمان ملل متحد که نخستین‏بار در سال 1985 (1364 ش) به این دو کشور درگیر در جنگ ارائه شد خواستار اجرای این موارد بود:
آتش‌بس فوری، قطع حملات به‏ غیرنظامیان، متوقف ساختن کاربرد سلاح‏های شیمیایی، آزادی کشتی‏رانی در خلیج‏فارس، خودداری از حمله به بنادر، اسکله‏ها، لنگرگاه‏ها و سایر تأسیسات دریانوردی، مصونیت هواپیمایی دو کشور، مبادله اسیران جنگی، عقب‏نشینی به مرزهای بین‏المللی، اجرای برنامه نوسازی در هر دو کشور جنگ‏زده حاوی اشاره ضمنی به پرداخت غرامت جنگی، تحریم یکسان تحویل اسلحه به ایران و عراق و تشکیل یک کمیته ویژه برای بررسی علل بروز جنگ بین این دو همسایه مسلمان. نکته اخیرالذکر که غرض از آن بررسی متجاوز است به منظور باز آوردن ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد در جهت جست‌وجوی ختم مسالمت‏آمیز جنگ است.»<ref>روزنامه اطلاعات، 23/3/1366، ص14.</ref>
 
==  گزارش- 158 ==
کلودیس مقصود سخنگوی جامعه عرب، که همراه با یک هیئت هفت‏نفره از جامعه عرب، با خاویر پرز دکوئیار ملاقات کرده بود، پس از دیدار با وی دربارة تدابیر پیش‏بینی شده در قطعنامه آتی شورای امنیت گفت: «در حال حاضر در شورای امنیت تلاش‏های جدی برای خاتمه دادن به جنگ به‏وجود آمده است. امریکا، انگلیس، فرانسه، چین و اتحاد جماهیر شوروی پنج عضو دائم شورای امنیت سرگرم بررسی پیش‏نویس قطعنامه‏ای هستند که در آن، برقراری آتش‏بس درخواست شده و در صورت تخطی هر یک از طرفین درگیر در جنگ از این آتش‏بس، اقداماتی تنبیهی برای آنها پیش‏بینی شده است.»<ref>واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، 24/3/1366، ص2، رادیو بی‌بی‌سی، 23/3/1366.</ref>
 
==  گزارش- 159 ==
نخست‏وزیر ژاپن یاساهیرو ناکازونه، دربـاره اقدامات آتی کشورش برای میانجیگری در جنگ ایران و عراق گفت: «ژاپن به منظور شرکت در برقراری صلح میـان ایران و عـراق ابتکاری اتخاذ خواهد کرد.» ناکازونه گفت: «به سود کشورهاست که هرچه زودتر به این جنگ پایان داده شود.» وی اعلام کرد که وزیر امورخارجه ژاپن به ایران عزیمت خواهد کرد و سپس یک مقام عالی‏رتبه دولت ژاپن به عراق خواهد رفت. ناکازونه اظهار داشت: «ما امیدواریم که این اقدام به برقراری صلح در این منطقه کمک کند.»<ref>روزنامه اطلاعات، 23/3/1366، صفحه آخر.</ref>
 
==  گزارش- 160 ==
به گزارش رادیو کلن، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‏فارس با هرگونه مداخلة کشورهای خارجی در منطقه خلیج‏فارس مخالف هستند. شش کشور عضو این شورا نظر خود را به آگاهی پنج عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد رسانده‏اند. بدین منظور نمایندگان چین، فرانسه، انگلستان، امریکا و شوروی به وزارت خارجه امارات متحده عربی که در حال حاضر ریاست شورای همکاری خلیج‏فارس را به عهده دارد، احضار شدند.<ref>همان.</ref>
 
==  گزارش- 161 ==
هنری کیسینجر نظریه‏پرداز سیاست خارجی امریکا، اقدامات این کشور را در منطقة خلیج‏فارس شتاب‌زده، منفعلانه و در حمایت از عراق خواند. وی در مصاحبه با شبکه تلویزیونی سی.ان.ان گفت: «امریکا باید در سیاست خارجی خود نسبت به ایران و خلیج‏فارس بسیار هوشیارانه عمل کند.» کیسینجر دربارة حضور نیروی دریایی امریکا در آب‏های خلیج‏فارس و حمایت از کشتی‏های کویتی گفت: «اگر هدف امریکا از حمایت کشتی‏های کویتی افزایش حضور نیروهای خودی در آب‏های خلیج‏فارس و باز نگه‌داشتن خطوط کشتی‏رانی در آب‏های خلیج‏فارس است، پس چرا فقط طرف عراق را گرفته و جمهوری اسلامی ایران را مورد حمله قرار داده است؟ اگر منظور جلوگیری از افزایش قدرت نظامی ایران به حدی که قادر باشد تنگه هرمز را ببندد، است که ایران هنوز دست به چنین کاری نزده و تنگه هرمز را نبسته است.» وی افزود: «به نظر من سیاست ریگان در خلیج‏فارس به همین دلیل بوده و ترس این کشور از اینکه ایران قادر شود در آینده با قدرت خود تنگه هرمز را ببندد، امریکا را وادار به افزایش حضور در خلیج‏فارس کرده است.» کیسینجر اضافه کرد: «اگر صدور نفت به خارج به‏خصوص کشورهای غربی و دولت امریکا قطع بشود، آن وقت لازم است که امریکا به اقدامات ضروری برای بازنگه‌داشتن تنگه هرمز دست بزند، ولی تا آن وقت، این کشور باید بسیار هوشیارانه عمل کند و نتایج حضور یا حملات خود را به ایران کاملاً بسنجد، چرا که ممکن است عواقب وخیم و خطرناکی برای این کشور در بر داشته باشد.»<ref>همان.</ref>
رادیو کلن نیز در تفسیری با رد ادعاهای شوروی و امریکا که خود را در جنگ ایران و عراق بی‌طرف اعلام کرده‌اند، فعالیت‏های دیپلماتیک شوروی را در منطقه به‌ویژه در زمینه انتقال نفت بررسی کرده است: «امریکا و اتحاد جماهیر شوروی رسماً در جنگ ایران و عراق اعلام بی‏طرفی کرده‏اند ولی هر دو ابرقدرت جهانی به دلایلی از عراق حمایت می‏کنند. مسکو از سال 1972 از طریق عقد یک قرارداد دوستی، متحد بغداد محسوب می‏شود ولی دیپلماسی شوروی در خاورمیانه با توجه به اهداف گوناگون و در درجه اول در زمینه نفت، فعال است. اتحاد جماهیر شوروی سه کشتی نفت‏کش در اختیار کویت قرار داده و آنها را با ناوهای جنگی خود اسکورت می‏کند، ولی هم‌زمان برای محکم‏کاری بیشتر و جبران این اقدام، کشتی‏های نفت‏کش بلغارستان نفت ایران را در جزیره خارک بارگیری کرده و به نقاط دیگر جهان منتقل می‏سازند. شوروی فروش نفت خام خود در بازارهای آزاد ممالک غربی را به سود کشورهای عرب تولیدکننده نفت روزانه یک‌صدهزار بشکه تقلیل داده است تا از تلاش‏های سازمان اوپک جهت تثبیت قیمت نفت در جهان حمایت کند و این اقدام به‏معنای کسری درآمدی به میزان پانصدمیلیون دلار در سال برای اتحاد جماهیر شوروی خواهد بود.»<ref>سند شماره 1473/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه رمضان در عملیات فتح6، حسین شفیعی، 30/3/1366 تا 3/5/1366، ص19.</ref>
 
==  گزارش- 162 ==
امروز نخستین گزارش مقدماتی هیئت تحقیق کنگره امریکا دربارة حادثه ناو استارک منتشر شد. خبرگزاری یونایتدپرس دراین‌باره گزارش داد: «رئیس کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان امریکا (آسپین) گفت: حمله موشکی هفدهم مه (27 اردیبهشت‏) به ناوچه استارک امریکا، حاصل خطای ناشی از غفلت خدمه ناوچه و خلبان عراقی که به سوی آن شلیک کرده، می‏باشد. آسپین به هنگام انتشار گزارش کمیته مقدماتی درباره این فاجعه گفت: ناوچه استارک کلیه اقدام‏های لازم و توصیه‏ها را برای محافظت از خود به ‏عمل نیاورده است. در این گزارش، خلبان عراقی نیز متهم به قصور در زمینه کنترل بصری هدف شده است و نیز به‏خاطر عدم تلاش جدی در زمینه توجه به فرکانس‏های اضطراری که طی آن دو هشدار از ناوچه پخش شده بود، مورد سرزنش قرار گرفته است. آسپین می‏افزاید: این فاجعه به‌خاطر حضور استارک در محلِ اشتباه بوده است و شواهدی دال بر نقص تجهیزات وجود ندارد. نتیجه‏ای که از بررسی در این مورد گرفته شده حاکی است، این حادثه به سبب غفلت از سوی خدمه استارک و غفلت از سوی عراقی‏ها صورت گرفته است. وی افزود: با توجه به نقطه‏نظرهای ما در قبال عراق و در قبال هواپیماهای عراقی و با توجه به عملکرد هواپیماهای عراقی، وقوع این حمله جای شگفتی ندارد، بلکه شگفتی در آن است که حادثه‏ای از این نوع چگونه پیش از این صورت نگرفته است. آسپین تأکید کرد که گزارش کمیته درباره استارک صرفاً گزارشی مقدماتی است زیرا این هیئت هنوز نتوانسته است با افسران ارشد ناوچه استارک گفت‏وگو نماید.»<ref>روزنامه اطلاعات، 24/3/1366، ص20.</ref>
 
==  گزارش- 163 ==
حجت‏الاسلام مهدوی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در کنیا و نماینده دائمی ایران در سازمان محیط زیست جهانی، در چهاردهمین اجلاس شورای یونیپ طی سخنانی با تأکید بر تلاش جمهوری اسلامی ایران برای حفظ محیط زیست منطقه‏ای، از اینکه برخی از اعضای این سازمان آشکارا مقررات انسانی بین‏المللی را نقض و با استفاده از سلاح‏های شیمیایی و حمله به نفت‏کش‏ها زمین و دریا را آلوده می‏کنند، اظهار نگرانی کرد. آقای مهدوی با اشاره به گزارش هیئت اعزامی دبیرکل سازمان ملل مبنی‌بر استفاده عراق از سلاح‏های شیمیایی گفت: «این‏گونه جنایات نه تنها برای محیط زیست خطرناک بوده بلکه سلامتی و جان انسان‏ها را هم در این زمان و هم تا نسل‏های آینده به خطر می‏اندازد.» وی ضمن اشاره به جنایات رژیم بعثی در حمله به بیش از سیصد کشتی از سال 1983 میلادی و آسیب‏رساندن به بیش از 27 هزار تن از انسان‌ها با سلاح‏های شیمیایی افزود: «وظیفه ما در این اجلاس بررسی این جنایات و محکوم نمودن متخلفین می‏باشد.»<ref>روزنامه جمهوری اسلامی، 24/3/1366، ص12.</ref>
 
 





نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۲

روزشمار جنگ سال 1366
1366.03.23
نام‌های دیگر بیست و سه خرداد
تاریخ شمسی 1366.03.23
تاریخ میلادی 13 ژوئن 1987
تاریخ قمری 16 شوال 1407



گزارش- 148

در جلسه امروز که با شرکت فرمانده کل سپاه (محسن رضایی)، فرمانده نیروی زمینی سپاه (علی شمخانی)، جانشین فرماندهی نیروی زمینی سپاه (رحیم صفوی)، فرمانده قرارگاه نجف (نورعلی شوشتری) و فرماندهان یگان‌های شرکت‌کننده در عملیات منطقه ماؤوت تشکیل شد، طرح دو مرحله‌ای شدن عملیات مورد بحث و تصویب قرار گرفت به این ترتیب که ادامة یال قشن، شهر ماؤوت، یال میراوه (1514)، یال بالوکاوه (ارتفاع دو قلو) و محدودة دشت ماؤوت (بالوسه تا یال غربی قشن) در مرحلة اول عملیات تصرف شود و در مرحلة دوم عملیات آزادسازی ارتفاعات ژاژیله به اجرا درآید. اصلی‌ترین دلیلی که باعث بررسی مجدد طرح عملیات شد، احتمال عدم موفقیت یگان‌های مأمور در ارتفاعات ژاژیله (لشکر105 قدس و لشکر32 انصارالحسین) در دستیابی به اهداف خود با توجه به دوری راه این دو یگان از مبدأ به مقصد و پیچیدگی مانور بود. راوی قرارگاه نجف (احمد نیک‌روش) نظرهای ارائه شده برای دو مرحله‌ای شدن عملیات را در شش بند به شرح زیر جمع‌بندی کرده است: 1- توان و میزان آمادگی دشمن برای نیروهای خودی ناشناخته است. در صورت دو مرحله‌ای شدن عملیات، پس از مرحلة اول امکان بررسی و ارزیابی دقیق توان دشمن مقدور خواهد شد. 2- با توجه به نبودن یگان احتیاط و همچنین استعداد کم یگان‌های عمل‌کننده، در صورت اجرای عملیات در دو مرحله از به کارگیری یک‌بارة همه نیروهای خودی جلوگیری می‌شود و در صورت بروز مشکلات پیش‌بینی نشده پیامدهای بعدی بهتر قابل کنترل است. 3- ایجاد شرایط بهتر برای یگان‌های عمل‌کننده پس از موفقیت در مرحله اول و احداث جاده‌های مواصلاتی به ارتفاعات ژاژیله. 4- تصرف ارتفاعات مسلط قشن و یال غربی گلان در مرحلة اول موجب بسته شدن عقبه دشمن منتهی به ژاژیله می‌شود و امکان دید و تیر بهتری به نیروهای خودی می‌دهد. 5 - با توجه به اینکه عملیات در محور یال غربی گلان و ژاژیله وابستگی مستقیمی به هم دارد لذا آسیب‌پذیری هر کدام از محورها در صورت عدم موفقیت یکی دیگر از محورها باعث تزلزل کل عملیات شده و با دو مرحله‌ای شدن عملیات این خطر رفع می‌شود. 6- تعداد یگان‌ها و دشواری هماهنگی آنها در یک محور در شب عملیات از مسائل مورد بحث بود. در صورت یک مرحله‌ای شدن عملیات یگان‌های 14 امام حسین(ع)، 35 امام حسن(ع) و 105 قدس می‌باید پس از پشت سرگذاشتن خط پدافندی دشمن بدون درگیری به محل مأموریت خود روانه شوند و این امر دارای مشکلات و پیچیدگی‌هایی بود که خطرپذیری بالایی داشت و در صورت دو مرحله‌ای شدن این مشکل نیز به نحوی حل می‌شد. در این جلسه تاریخ اجرای عملیات 29/3/1366 تعیین شد ولی فرمانده لشکر57 ابوالفضل درخواست 24 ساعت تعویق کرد. وی تغییرات مانور و آماده نبودن یگان خود را از دلایل تقاضای خویش اعلام کرد ولی مسئولان عملیات با این درخواست موافقت نکردند.[۱]

گزارش- 149

در جلسه‏ دیگری که امروز با حضور فرمانده کل سپاه، فرماندهان قرارگاه رمضان، نمایندگان اتحادیة میهنی کردستان عراق و حزب‏الله کردستان عراق برگزار شد، گزارشی از آخرین وضعیت مناطق عملیاتی و اقدامات انجام گرفته برای آمادگی نیروها ارائه شد. در این جلسه دربارة حضور و فعالیت بیشتر نیروهای معارض در منطقه اربیل، گسترش بُعد تبلیغاتی و نحوه همکاری بیشتر بین قرارگاه رمضان و گروه‏های معارض عراقی مباحثی انجام گرفت.[۲]

گزارش- 150

امروز نیروهای سازمان مجاهدین خلق با هدف تصرف منطقه بموک در منطقه مرزی باویسی در استان باختران، به یکی از واحدهای سپاه در این منطقه حمله کردند ولی با مقاومت نیروهای خودی، مهاجمان موفقیتی به ‌دست نیاوردند. در این حمله پنج تن از نیروهای خودی شهید و چهار تن زخمی شدند. از نیروهای مهاجم نیز چهار تن کشته یا زخمی شدند.[۳]

گزارش- 151

پس از گذشت حدود سه هفته از توقف حملات هوایی عراق، امروز هواپیماهای این کشور چند منطقه در کردستان را بمباران کردند. در این بمباران‌ها روستاهای برلیسو، نیسک‌آباد، زرآب و برسیورا از توابع سردشت، بانه و مریوان و یک پایگاه نظامی هدف قرار گرفتند که بر اثر آن، چهار تن از روستائیان شهید و بیش از بیست تن نیز مجروح شدند و چند خانه روستایی نیز ویران شد.[۴]

گزارش- 152

سرپرست ستاد تبلیغات جنگ کمال خرازی، ادعای حکومت عراق دربارة گلولـه‏باران روستاها و مناطق مرزی استان سلیمانیه به‌دست نیروهای ایرانی را به شدت تکذیب کرد. وی گفت: «مسلمانان کرد این مناطق از طرف‌داران جمهوری اسلامی ایران هستند و بنابراین ادعای گلولـه‏باران روستاهای آنها توسط رزمندگان سپاه اسلام به‏روشنی مردود است.» وی افزود: «رژیم عراق در عکس‏العمل نسبت به مبارزات و قیام مردمی اکراد مسلمان در شمال عراق، بارها به گلولـه‏باران و حتی حملات شیمیایی علیه مناطق و روستاهای این منطقه اقدام کرده است و اکنون با متهم کردن ایران درصدد مبرّا ساختن خود از جنایات گذشته می‏باشد.» سخنگوی ستاد تبلیغات جنگ ادامه داد: «به راستی بجاست که سازمان‏ها و بنیادهای بین‏المللی که خود را حامی حقوق بشر می‏دانند، از شمال عراق و روستاهای ویران و مناطق بمباران شده، مجروحین و مصدومین حملات شیمیایی و بمباران‏های رژیم بعثی بازدید کرده و به حداقل وظایف خود در انعکاس واقعیات تلخ جاری عمل نمایند.»[۵]

گزارش- 153

یک مین شناور دریایی در چهار مایلی جزیره خارک به‌وسیله ناوچه‏های گشت نیروی دریایی سپاه پاسداران کشف شد که نیروهای مستقر در جزیره بلافاصله آن را به ساحل منتقل کردند. این دومین مینی است که در ده روز گذشته نیروهای دریایی سپاه پاسداران در اطراف جزیره خارک کشف کرده‌اند.[۶] دربارة آمادگی رزمی نیروی دریایی سپاه برای رویارویی با تحرکات امریکا در خلیج‏فارس، علیرضا افشار سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گفت: «قایق‌های مجهز به موشک سپاه پاسداران قادرند هر شناوری که قصد تعرض به ایران را داشته باشد، از فاصله بسیار دور هدف قرار دهند.» وی ادعای ریگان را دربارة حملة امریکا به پایگاه‏های موشکی ایران در حاشیه تنگه هرمز، یک "بلوف سیاسی محض" توصیف کرد و افزود: «نیروی دریایی سپاه با برخورداری از قدرت رزمی بالا، در صورتی که امریکایی‏ها بخواهند در جزایر ایرانی خلیج‏فارس و پایگاه‏های ایرانی نیرو پیاده کنند با قدرت تمام و بهره‏گیری از سیستم‏های موشکی، تمامی امکانات آنان را نابود خواهد کرد.»[۷]

گزارش- 154

در ادامه اعزام نیروهای آماده خودی به میادین نبرد، در این روز نیروهای رزمی تخصصی از هفت شهر راهی جبهه‏های نبرد شدند: از رودسر، یک گروه امدادی؛ از اسلام‏شهر، گروهی از نیروهای رزمی - تخصصی و پشتیبانی و اعزام مجدد؛ از مشهد، یک گردان از نیروهای رزمی تخصصی؛ از همدان، گروهی از کارکنان نهضت سوادآموزی؛ از قم، گروهی از نیروهای فنی - تخصصی ستاد پشتیبانی جنگ جهاد سازندگی؛ از نقاب جوین، کاروان کارگران کارخانه قند جوین تحت عنوان کاروان فوق‏العاده سپاه حضرت صاحب‏الزمان(عج)؛ از کاشان، نیروی رزمی - تخصصی و امدادگری رزمی سپاه.[۸]

گزارش- 155

در حالی که تبلیغات کشورهای غربی و به‌ویژه امریکا دربارة اقدام چین برای تحویل موشک کرم ابریشم به ایران یکی از مباحث اساسی در مناقشات خلیج‏فارس است، علی‏اکبر ولایتی برای تقدیم پیام رئیس‏جمهور و مذاکره با سران چین به پکن رفت. وی در دیدار با لی رئیس‏جمهور چین، پیام آیت‏الله خامنه‏ای را به اطلاع وی رساند. در پیام رئیس‏جمهور با اشاره به تشنج‌آفرینی‏های عراق و قدرت‏های بزرگ در خلیج‏فارس و سکوت محافل بین‏المللی در ابتدای تجاوز عراق به ایران و هیاهوی آنان در حال حاضر، آمده است: «ما نمی‏توانیم یک حکومت متجاوز و بی‏اعتنا به موازین انسانی را در منطقه تحمل کنیم و معتقدیم باید با ریشه تجاوز مقابله کرد تا صلح با ثبات در منطقه حاکم شود. ما مخالف حضور قدرت‏های خارجی در خلیج‏فارس هستیم و معتقدیم که امنیت منطقه خلیج‌فارس باید توسط خود این کشورها حفظ شود. ابرقدرت‏ها در خلیج‌فارس مداخله کردند و لذا در اثر این مداخله، خساراتی به آنها وارد شد و طبیعی است اگر به دخالتشان ادامه دهند، ضررهای بیشتری به آنها وارد خواهد شد.»[۹] رادیو بی‌بی‌سی دراین‌باره گزارش می‌دهد: «رئیس‏جمهوری چین نیز در این دیدار مخالفت کشورش با دخالت ابرقدرت‏ها را اعلام کرد. وی گفت: چین نمی‏خواهد ابرقدرت‏ها در خلیج‌فارس مداخله کنند و جنگ ایران و عراق بین‌المللی شود. وی خواستار قطع عملیات نظامی در خلیج‌فارس شد. لی ایالات متحده امریکا و اتحاد جماهیر شوروی را متهم کرد که از اوضاع متشنج خلیج‏فارس به نفع خود بهره‏برداری کرده و میزان تشنج در آن منطقه را افزایش داده‏اند. رئیس‌جمهور چین از ایران و عراق خواست که هرچه زودتر به جنگ پایان دهند تا از درگیری ابرقدرت‏ها جلوگیری شود.»[۱۰]

گزارش- 156

امروز یولی ورونتسف قائم‌مقام وزیر خارجه شوروی، در رأس یک هیئت سیاسی وارد تهران شد و به‏طور جداگانه با علی‌محمد بشارتی قائم‌مقام وزیرخارجه، جواد لاریجانی معاون امور بین‏الملل و اقتصادی وزیر خارجه و همچنین جواد ایروانی وزیر امور اقتصادی و دارایی، دیدار و گفت‌وگو کرد. وی در دیدار با علی‌محمد بشارتی گفت: «ما هیچ‏گاه در هیچ موضوعی با امپریالیسم امریکا منافع و خط متوازی نداریم و در حال حاضر امریکایی‏ها طرح‏هایی را در خلیج‏فارس علیه ایران و شوروی در دست تدارک دارند.» وی افزود: «اتحاد شوروی از ابتدا همواره از انقلاب ایران پشتیبانی کرده و برای آن احترام بزرگ و عمیقی قائل است.»[۱۱] ورونتسف در دیدار با جواد لاریجانی نیز ضمن بیان تحرکات امریکا در خلیج‏فارس، اهداف آن کشور را در منطقه تشریح کرد و آخرین نظرهای رهبری شوروی را به آگاهی وی رساند.[۱۲] وی همچنین در دیدار با وزیر امور اقتصاد و دارایی ضمن تأکید بر لزوم گسترش همکاری‏های اقتصادی بین دو کشورگفت: «شوروی کماکان بر گسترش روابط با جمهوری اسلامی ایران ارج می‏گذارد و در این رابطه از هیچ کوششی فروگذار نخواهد کرد.»[۱۳]

گزارش- 157

روزنامه کریستین ساینس مانیتور در مقاله‏ای با بیان خبر تلاش اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل برای تهیة قطعنامه‏ای به منظور پایان دادن به جنگ ایران و عراق، نوشته است: حمله عراق به ناو امریکایی استارک و تهدید امریکا برای ایجاد یک چتر حمایتی از کشتی‏رانی در خلیج‏فارس موجب سرعت بخشیدن به این تلاش جمعی شورای امنیت شده است. این روزنامه در بررسی قطعنامه شورای امنیت، به ماده‏ای که در آن - برای نخستین‌بار - به تعیین کشور متجاوز و پرداخت غرامت به کشور آسیب‏دیده توجه شده، اشاره کرده است. کریستین ساینس مانیتور دراین‌باره می‏نویسد: «پنج کشور بزرگ که عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد هستند، سرگرم تهیه قطعنامه‏ای برای پایان دادن به جنگ شش سال و نیمة ایران و عراق هستند که هم جنبه‏های ترغیبی و هم جنبه‏های تنبیهی دارد. سال‌ها کوشش‏های انفرادی، ملی و بین‏المللی نتوانسته است طرفین مخاصمه در جنگ خلیج‏فارس را بیش از آنچه که در سپتامبر 1980 (شهریور 1359) یعنی در آغاز حمله عراق به ایران مصداق داشت، به میز مذاکره نزدیک کند. اما حمله موشکی اشتباهی ولی در هرحال مهلک عراق به ناو امریکایی استارک در ماه گذشته، فوریت تازه‏ای به مباحثات شورای امنیت سازمان ملل متحد در این مورد بخشید. تصمیم اعلام شدة پرزیدنت ریگان در مورد فراهم ساختن یک چتر نظامی حمایتی برای کشتی‏رانی کشورهای مختلف جهان در خلیج‏فارس که به ‏نظر اکثر دیپلمات‏های سازمان ملل متحد یک اقدام مقابله‌آفرین است، بر ضرورت اقدام در این جهت افزوده است.» این روزنامه می‌افزاید: «کشورهای بزرگ شورای امنیت سازمان ملل متحد در جلسات غیررسمی کوشیده‏اند اختلافات را برطرف کنند. آنها ظاهراً می‏کوشند قطعنامة واحدی که در عین حال حاوی روش آشتی‏جویانه و از سوی دیگر در برگیرنده شیوه تنبیهی است، تنظیم بشود.» این روزنامه سپس به جنبه‏های گوناگون تلاش شورای امنیت سازمان ملل متحد پرداخته و نوشته است: «خاویر پرز دکوئیار دبیرکل سازمان ملل متحد، کوشیده است ایران را از تحریم شورای امنیت سازمان ملل متحد باز دارد. ایران از مشارکت در مباحثات شورای امنیت سازمان ملل متحد یا پای‌بند شدن به قطعنامه‏های آن خودداری می‏کند، زیرا معتقد است هم بحث‏ها و هم تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل متحد تبعیض‏آمیز و یک‌طرفه است. سازمان ملل متحد، عراق را به‏خاطر حمله اولیه‏اش به ایران هرگز متجاوز نشناخته است. اقدام دیگر ملایم‏تر ساختن لحن قطعنامه سازمان ملل متحد در مورد برقراری تحریم بین‏المللی ارسال اسلحه به ایران است در قطعنامه پیشنهادی امریکا قید شده بود که اگر ایران یا عراق از مراعات قطعنامه سازمان ملل متحد خودداری کنند، همه کشورها باید خودبه‌خود واکنش نشان بدهند و از تحویل اسلحه به هر یک از این دو کشور منصرف بشوند. طرح اولیه صلح سازمان ملل متحد که نخستین‏بار در سال 1985 (1364 ش) به این دو کشور درگیر در جنگ ارائه شد خواستار اجرای این موارد بود: آتش‌بس فوری، قطع حملات به‏ غیرنظامیان، متوقف ساختن کاربرد سلاح‏های شیمیایی، آزادی کشتی‏رانی در خلیج‏فارس، خودداری از حمله به بنادر، اسکله‏ها، لنگرگاه‏ها و سایر تأسیسات دریانوردی، مصونیت هواپیمایی دو کشور، مبادله اسیران جنگی، عقب‏نشینی به مرزهای بین‏المللی، اجرای برنامه نوسازی در هر دو کشور جنگ‏زده حاوی اشاره ضمنی به پرداخت غرامت جنگی، تحریم یکسان تحویل اسلحه به ایران و عراق و تشکیل یک کمیته ویژه برای بررسی علل بروز جنگ بین این دو همسایه مسلمان. نکته اخیرالذکر که غرض از آن بررسی متجاوز است به منظور باز آوردن ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد در جهت جست‌وجوی ختم مسالمت‏آمیز جنگ است.»[۱۴]

گزارش- 158

کلودیس مقصود سخنگوی جامعه عرب، که همراه با یک هیئت هفت‏نفره از جامعه عرب، با خاویر پرز دکوئیار ملاقات کرده بود، پس از دیدار با وی دربارة تدابیر پیش‏بینی شده در قطعنامه آتی شورای امنیت گفت: «در حال حاضر در شورای امنیت تلاش‏های جدی برای خاتمه دادن به جنگ به‏وجود آمده است. امریکا، انگلیس، فرانسه، چین و اتحاد جماهیر شوروی پنج عضو دائم شورای امنیت سرگرم بررسی پیش‏نویس قطعنامه‏ای هستند که در آن، برقراری آتش‏بس درخواست شده و در صورت تخطی هر یک از طرفین درگیر در جنگ از این آتش‏بس، اقداماتی تنبیهی برای آنها پیش‏بینی شده است.»[۱۵]

گزارش- 159

نخست‏وزیر ژاپن یاساهیرو ناکازونه، دربـاره اقدامات آتی کشورش برای میانجیگری در جنگ ایران و عراق گفت: «ژاپن به منظور شرکت در برقراری صلح میـان ایران و عـراق ابتکاری اتخاذ خواهد کرد.» ناکازونه گفت: «به سود کشورهاست که هرچه زودتر به این جنگ پایان داده شود.» وی اعلام کرد که وزیر امورخارجه ژاپن به ایران عزیمت خواهد کرد و سپس یک مقام عالی‏رتبه دولت ژاپن به عراق خواهد رفت. ناکازونه اظهار داشت: «ما امیدواریم که این اقدام به برقراری صلح در این منطقه کمک کند.»[۱۶]

گزارش- 160

به گزارش رادیو کلن، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‏فارس با هرگونه مداخلة کشورهای خارجی در منطقه خلیج‏فارس مخالف هستند. شش کشور عضو این شورا نظر خود را به آگاهی پنج عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد رسانده‏اند. بدین منظور نمایندگان چین، فرانسه، انگلستان، امریکا و شوروی به وزارت خارجه امارات متحده عربی که در حال حاضر ریاست شورای همکاری خلیج‏فارس را به عهده دارد، احضار شدند.[۱۷]

گزارش- 161

هنری کیسینجر نظریه‏پرداز سیاست خارجی امریکا، اقدامات این کشور را در منطقة خلیج‏فارس شتاب‌زده، منفعلانه و در حمایت از عراق خواند. وی در مصاحبه با شبکه تلویزیونی سی.ان.ان گفت: «امریکا باید در سیاست خارجی خود نسبت به ایران و خلیج‏فارس بسیار هوشیارانه عمل کند.» کیسینجر دربارة حضور نیروی دریایی امریکا در آب‏های خلیج‏فارس و حمایت از کشتی‏های کویتی گفت: «اگر هدف امریکا از حمایت کشتی‏های کویتی افزایش حضور نیروهای خودی در آب‏های خلیج‏فارس و باز نگه‌داشتن خطوط کشتی‏رانی در آب‏های خلیج‏فارس است، پس چرا فقط طرف عراق را گرفته و جمهوری اسلامی ایران را مورد حمله قرار داده است؟ اگر منظور جلوگیری از افزایش قدرت نظامی ایران به حدی که قادر باشد تنگه هرمز را ببندد، است که ایران هنوز دست به چنین کاری نزده و تنگه هرمز را نبسته است.» وی افزود: «به نظر من سیاست ریگان در خلیج‏فارس به همین دلیل بوده و ترس این کشور از اینکه ایران قادر شود در آینده با قدرت خود تنگه هرمز را ببندد، امریکا را وادار به افزایش حضور در خلیج‏فارس کرده است.» کیسینجر اضافه کرد: «اگر صدور نفت به خارج به‏خصوص کشورهای غربی و دولت امریکا قطع بشود، آن وقت لازم است که امریکا به اقدامات ضروری برای بازنگه‌داشتن تنگه هرمز دست بزند، ولی تا آن وقت، این کشور باید بسیار هوشیارانه عمل کند و نتایج حضور یا حملات خود را به ایران کاملاً بسنجد، چرا که ممکن است عواقب وخیم و خطرناکی برای این کشور در بر داشته باشد.»[۱۸] رادیو کلن نیز در تفسیری با رد ادعاهای شوروی و امریکا که خود را در جنگ ایران و عراق بی‌طرف اعلام کرده‌اند، فعالیت‏های دیپلماتیک شوروی را در منطقه به‌ویژه در زمینه انتقال نفت بررسی کرده است: «امریکا و اتحاد جماهیر شوروی رسماً در جنگ ایران و عراق اعلام بی‏طرفی کرده‏اند ولی هر دو ابرقدرت جهانی به دلایلی از عراق حمایت می‏کنند. مسکو از سال 1972 از طریق عقد یک قرارداد دوستی، متحد بغداد محسوب می‏شود ولی دیپلماسی شوروی در خاورمیانه با توجه به اهداف گوناگون و در درجه اول در زمینه نفت، فعال است. اتحاد جماهیر شوروی سه کشتی نفت‏کش در اختیار کویت قرار داده و آنها را با ناوهای جنگی خود اسکورت می‏کند، ولی هم‌زمان برای محکم‏کاری بیشتر و جبران این اقدام، کشتی‏های نفت‏کش بلغارستان نفت ایران را در جزیره خارک بارگیری کرده و به نقاط دیگر جهان منتقل می‏سازند. شوروی فروش نفت خام خود در بازارهای آزاد ممالک غربی را به سود کشورهای عرب تولیدکننده نفت روزانه یک‌صدهزار بشکه تقلیل داده است تا از تلاش‏های سازمان اوپک جهت تثبیت قیمت نفت در جهان حمایت کند و این اقدام به‏معنای کسری درآمدی به میزان پانصدمیلیون دلار در سال برای اتحاد جماهیر شوروی خواهد بود.»[۱۹]

گزارش- 162

امروز نخستین گزارش مقدماتی هیئت تحقیق کنگره امریکا دربارة حادثه ناو استارک منتشر شد. خبرگزاری یونایتدپرس دراین‌باره گزارش داد: «رئیس کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان امریکا (آسپین) گفت: حمله موشکی هفدهم مه (27 اردیبهشت‏) به ناوچه استارک امریکا، حاصل خطای ناشی از غفلت خدمه ناوچه و خلبان عراقی که به سوی آن شلیک کرده، می‏باشد. آسپین به هنگام انتشار گزارش کمیته مقدماتی درباره این فاجعه گفت: ناوچه استارک کلیه اقدام‏های لازم و توصیه‏ها را برای محافظت از خود به ‏عمل نیاورده است. در این گزارش، خلبان عراقی نیز متهم به قصور در زمینه کنترل بصری هدف شده است و نیز به‏خاطر عدم تلاش جدی در زمینه توجه به فرکانس‏های اضطراری که طی آن دو هشدار از ناوچه پخش شده بود، مورد سرزنش قرار گرفته است. آسپین می‏افزاید: این فاجعه به‌خاطر حضور استارک در محلِ اشتباه بوده است و شواهدی دال بر نقص تجهیزات وجود ندارد. نتیجه‏ای که از بررسی در این مورد گرفته شده حاکی است، این حادثه به سبب غفلت از سوی خدمه استارک و غفلت از سوی عراقی‏ها صورت گرفته است. وی افزود: با توجه به نقطه‏نظرهای ما در قبال عراق و در قبال هواپیماهای عراقی و با توجه به عملکرد هواپیماهای عراقی، وقوع این حمله جای شگفتی ندارد، بلکه شگفتی در آن است که حادثه‏ای از این نوع چگونه پیش از این صورت نگرفته است. آسپین تأکید کرد که گزارش کمیته درباره استارک صرفاً گزارشی مقدماتی است زیرا این هیئت هنوز نتوانسته است با افسران ارشد ناوچه استارک گفت‏وگو نماید.»[۲۰]

گزارش- 163

حجت‏الاسلام مهدوی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در کنیا و نماینده دائمی ایران در سازمان محیط زیست جهانی، در چهاردهمین اجلاس شورای یونیپ طی سخنانی با تأکید بر تلاش جمهوری اسلامی ایران برای حفظ محیط زیست منطقه‏ای، از اینکه برخی از اعضای این سازمان آشکارا مقررات انسانی بین‏المللی را نقض و با استفاده از سلاح‏های شیمیایی و حمله به نفت‏کش‏ها زمین و دریا را آلوده می‏کنند، اظهار نگرانی کرد. آقای مهدوی با اشاره به گزارش هیئت اعزامی دبیرکل سازمان ملل مبنی‌بر استفاده عراق از سلاح‏های شیمیایی گفت: «این‏گونه جنایات نه تنها برای محیط زیست خطرناک بوده بلکه سلامتی و جان انسان‏ها را هم در این زمان و هم تا نسل‏های آینده به خطر می‏اندازد.» وی ضمن اشاره به جنایات رژیم بعثی در حمله به بیش از سیصد کشتی از سال 1983 میلادی و آسیب‏رساندن به بیش از 27 هزار تن از انسان‌ها با سلاح‏های شیمیایی افزود: «وظیفه ما در این اجلاس بررسی این جنایات و محکوم نمودن متخلفین می‏باشد.»[۲۱]



منابع و مآخذ روزشمار 1366/03/23

  1. سند شماره 417/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: عملیات نصر4، گزارش راوی قرارگاه نجف، احمد نیک‌روش، 28/3/1366 تا 5/4/1366، صص119 تا 131.
  2. سند شماره 1473/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه رمضان در عملیات فتح6، حسین شفیعی، 30/3/1366 تا 3/5/1366، ص19.
  3. معاونت اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نشریه گزارش روزانه، شماره 235، 7/4/1366، ص1.
  4. روزنامه جمهوری اسلامی، 25/3/1366، ص2؛ و - روزنامه کیهان، 27/3/1366، ص17؛ و - دفتر سیاسی نمایندگی امام در سپاه پاسداران، نشریه رویدادها، شماره 150، 3/4/1366، ص6؛ و - سند شماره 28466 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش نوبه‏ای معاونت عملیات و اطلاعات نزاجا، شماره 13، 23/3/1366، صص 7 و 8.
  5. روزنامه اطلاعات، 23/3/1366، ص14.
  6. معاونت اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نشریه گزارش روزانه، شماره 235، 2/4/1366، ص1.
  7. روزنامه کیهان، 23/3/1366، ص2.
  8. روزنامه جمهوری اسلامی، 25/3/1366، ص2؛ و - روزنامه کیهان، 27/3/1366، ص17؛ و - دفتر سیاسی نمایندگی امام در سپاه پاسداران، نشریه رویدادها، شماره 150، 3/4/1366، ص6؛ و - سند شماره 28466 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش نوبه‏ای معاونت عملیات و اطلاعات نزاجا، شماره 13، 23/3/1366، صص 7 و 8.
  9. سند شماره 1473/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه رمضان در عملیات فتح6، حسین شفیعی، 30/3/1366 تا 3/5/1366، ص19.
  10. واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، 24/3/1366، ص3، رادیو بی‌بی‌سی، 23/3/1366.
  11. روزنامه کیهان، 24/3/1366، ص2.
  12. همان.
  13. همان.
  14. روزنامه اطلاعات، 23/3/1366، ص14.
  15. واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، 24/3/1366، ص2، رادیو بی‌بی‌سی، 23/3/1366.
  16. روزنامه اطلاعات، 23/3/1366، صفحه آخر.
  17. همان.
  18. همان.
  19. سند شماره 1473/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه رمضان در عملیات فتح6، حسین شفیعی، 30/3/1366 تا 3/5/1366، ص19.
  20. روزنامه اطلاعات، 24/3/1366، ص20.
  21. روزنامه جمهوری اسلامی، 24/3/1366، ص12.